Verspreidbladige waterpest

Verspreidbladige waterpest behoort tot de waterpestengroep. Deze groep bestaat uit ondergedoken, sterk op elkaar lijkende waterplanten die tot enkele meters groot kunnen worden. In de winter sterven de planten gedeeltelijk af. De stengels zijn dichtbezet met veel kleine bladeren die, met uitzondering van de verspreidbladige waterpest, in kransen bijeen zitten. Waterpesten kunnen grote hoeveelheden biomassa vormen en zijn moeilijk te bestrijden.

Hoe herken ik Verspreidbladige waterpest?

Verspreidbladige waterpest (Lagarosiphon major) is een ondergedoken, overblijvende, waterplant. De soort verankert zich met rizomen (wortelstokken) in de bodem. In Europa komen alleen vrouwelijke planten voor waardoor de plant zich alleen kan vermeerderen en verspreiden via fragmentatie. De plant kan enkele centimeters tot meterslang worden en de lijnvormige bladeren (5-20 mm lang) staan verspreid, spiraalvormig ingeplant op de steel. Stengels die het wateroppervlak bereiken zijn bleker, smaller en weinig vertakt. De verschillende soorten kunnen van elkaar worden onderscheiden op basis van de bladkenmerken.

Klik op de foto's om ze te vergroten

Herkomst – Waar komt Verspreidbladige waterpest vandaan?

De plant komt van oorsprong uit Zuid-Afrika en is als vijver- en aquariumplant over de wereld verspreid geraakt.

Verspreiding – Waar komt Verspreidbladige waterpest voor?

Verspreidbladige waterpest komt in grote delen van Nederland voor, met name in stedelijke omgeving. De plant houdt van stilstaand of langzaam stromend helder water tot 3 meter diep, met een zand- of siltbodem.

Risico’s - Wat zijn de problemen?

Waterpesten zijn zeer competitieve overblijvende soorten die in matig tot voedselrijk water grote hoeveelheden biomassa kunnen vormen.

De dichte begroeiing geeft overlast door:

  • Licht en zuurstof kunnen niet meer doordringen in het water, waardoor ondergedoken waterplanten en fauna afsterven.
  • Verdringen van inheemse plantensoorten in de oeverzone.
  • Eutrofiëring van het water (vrijkomen fosfaat vanuit de bodem door zuurstofloosheid als gevolg van afsterven grote massa grote waternavel)
  • Verlanding van de oeverzone door een combinatie van hoge biomassaontwikkeling en zuurstofloosheid (vertraagde vertering plantmateriaal)
  • Remmende werking op de aan- en afvoer van water waardoor de kans op wateroverlast toeneemt.
  • Belemmering voor de scheepvaart, vis- en zwemrecreatie.
  • Financiële consequenties: invasieve exotische oever- en waterplanten zijn over het algemeen moeilijk, en alleen tegen hoge kosten te bestrijden.

Preventie - Hoe voorkom je verdere verspreiding?

De verspreiding van waterpestsoorten gebeurt hoofdzakelijk door transport van planten of plantfragmenten door water en de mens. Nieuwe populaties kunnen het beste direct worden geïsoleerd zodat ze zich niet verder kunnen verspreiden. In publiek toegankelijke gebieden is de verspreiding door mensen moeilijk te voorkomen. Eventueel kunnen informatieborden worden geplaatst of de toegang tot waterpartijen kan worden beperkt. Verscherpte aandacht voor waterpartijen in de omgeving is zeker gewenst om beginnende uitbraken te registreren en om zo snel mogelijk in te kunnen grijpen.

Particulieren worden opgeroepen om geen overtollige waterplanten in oppervlaktewater te dumpen. Heeft u te veel waterplanten in uw vijver of aquarium? Gooi ze dan in de groencontainer.

Beheersing en bestrijding – Welke methoden zijn er?

Volledige bestrijding is niet altijd haalbaar. Het tijdelijk, maar voldoende lang droog leggen van de waterbodem, zodat de planten uitdrogen of doodvriezen, komt hiervoor het meest in aanmerking. Handmatige nazorg is noodzakelijk om ook gewortelde delen te verwijderen. Kan er niet bestreden worden, dan kan overlast worden verminderd via een jaarlijkse maaibeurt. Dit kan de dominantie van de soort op een locatie doorbreken.

Bij de bestrijdingswerkzaamheden is het van belang dat het gebruikte materieel goed wordt schoongemaakt en ook kleding en bijvoorbeeld schoenzolen worden gecontroleerd.

Wet & Regelgeving - Welke regels en protocollen zijn van toepassing?

De Verspreidbladige waterpeststaat sinds augustus 2016 op de Unie-lijst van zorgwekkende invasieve uitheemsesoorten. Dat betekent dat er een Europees verbod van kracht is op bezit, handel, kweek, transport en import van de soort. Daarnaast geldt voor lidstaten de plicht om in de natuur aanwezige populaties op te sporen en te verwijderen. En als dat niet lukt om de populatie zodanig te beheren dat verspreiding en schade zoveel mogelijk wordt voorkomen.

Waar vind ik meer informatie?