Aantal exoten in Nederland blijft toenemen

Het aantal plant- en diersoorten dat door menselijk toedoen in Nederland terechtkomt, groeit al meer dan een eeuw. Sinds 1900 is het aantal zogenoemde exoten sterk toegenomen. Vooral insecten en planten vestigen zich hier, vaak afkomstig uit andere delen van Europa, Noord-Amerika of Azië. Veel soorten komen onbedoeld mee via internationale handel en transport.

Een deel van deze soorten is bewust geïntroduceerd, bijvoorbeeld voor landbouw, visserij of de handel in planten en dieren. Andere soorten liften mee met transportmiddelen, zoals schepen of vracht, of ontsnappen uit tuinen, vijvers of gevangenschap.

Sommige exoten ontwikkelen zich tot invasieve soorten. Deze verspreiden zich snel en kunnen schade veroorzaken aan natuur, economie en gezondheid. Zo kunnen ze inheemse soorten verdringen, ecosystemen veranderen of ziekten overbrengen. Ook kunnen ze problemen veroorzaken voor infrastructuur en waterbeheer.

De economische schade door invasieve exoten is aanzienlijk. Alleen al waterschappen besteden jaarlijks tientallen miljoenen euro’s aan de bestrijding van soorten zoals de muskusrat en woekerende waterplanten.

Om de risico’s te beperken, werkt de Europese Unie met een zogeheten Unielijst van invasieve soorten die niet mogen worden verhandeld, gehouden of uitgezet. Lidstaten zijn verplicht deze soorten te bestrijden en nieuwe vestiging te voorkomen. In Nederland presenteerde het ministerie van LVVN begin 2026 daarnaast een landelijk aanvalsplan om de aanpak van invasieve exoten verder te versterken.

Lees het volledige artikel van het Compendium van de Leefomgeving hier.