Project

Handmatig uitgraven van Japanse Duizendknoop in een bosgebied (Soest)

Deze project beschrijft de handmatig verwijderen van Japanse Duizendknoop in het bosgebied van gemeente Soest.

Gebiedsbeschrijving

Het bosgebied in de gemeente Soest vormt met omliggende bosgebieden een natuurgebied ten zuidwesten van Soest. Het gebied met Japanse duizendknoop (JDK) is niet één grote locatie, maar er liggen 21 kleine en grotere haarden in het bos in de berm van wandel-, fiets- en ruiterpaden. Per vindplaats verschilt het oppervlak van 1 tot 150 m2, in totaal een kleine 500 m2.

Voorgeschiedenis

Het ontstaan van de plekken is terug te leiden naar:

• het storten van tuinafval met JDK naast de bospaden

• zandsuppletie bij de aanleg van fietspaden met besmette grond

• verplaatsen van besmette grond bij het onderhoud van ruiterpaden

• het maaien van de bermen langs fietspaden en Wieksloterweg

Nier eerder zijn er al beheermaatregelen getroffen.

Methode

Het werk wordt handmatig uitgevoerd.

Na het vinden van een nieuwe locatie worden alle stengels en knollen uitgetrokken, daarna worden met een spade de wortels uitgespit tot een diepte van circa 20 cm. Er wordt op gelet dat ook de kleinste steel- en wortelstukjes verwijderd worden. De plantresten en wortels worden op kleine afvalhopen verzameld. De afvalhoop wordt aangelegd op een ondergrond van takken, waarmee voorkomen wordt dat de uitgetrokken wortels weer contact maken met de bosgrond. De afvalhopen drogen uit, eventuele uitlopers op wortelresten worden verwijderd.

Daarna wordt de locatie om de twee weken bezocht en worden alle uitlopers (ook de kleinste rode punten) uitgetrokken. Staan uitlopers dicht bij elkaar dan wordt er opnieuw naar wortels gespit. Het aantal uitlopers wordt geteld en genoteerd, daarna wordt de data in een spreadsheet verwerkt.

Effectiviteit

Is het doel behaald? - nee

Een paar maanden na het eerste spitwerk zie je op de kale plek de eerste pionier planten komen, deze laten we ongemoeid, het is concurrentie voor de JDK. Op een paar plekken zien we het volgroeien met ander soorten duizendknoop (geen exoten), dat maakt het vinden van de uitlopers van de JDK wel lastiger. Aan deze pionier planten is af te lezen welke eigenschappen de bodem heeft, bijvoorbeeld schapenzuring op arme zure grond, ridderzuring op een voedselrijke bodem.

In 2020 zijn totaal 19,5 duizend scheuten geplukt, in de vakantiemaand augustus is minder frequent geplukt.

De groeisnelheid van de uitlopers is afhankelijk van de buiten temperatuur. De eerste uitlopers zien we in maart, de laatste na het invallen van de vorst eind november. In de zomer groeit de plant zeer snel.

In losse bosgrond groeit de wortel sneller dan in verdichte grond, de plant vindt z’n weg richting het bos, niet onder het pad. Groeit de plant het bos in dan zijn de wortels lastiger te vinden door de wortels van stuiken en bomen.

Op de locaties waar we nu twee jaar plukken zien we de aantallen per vierkante meter in het tweede jaar afnemen, ook zien we lege plekken ontstaan. De biomassa van de scheuten neemt af, geen dikke plantstengels, maar lage dunne met kleine blaadjes. Deze afname zien we niet overal. Ook zien we geen effect van de droge zomer, de wortels steken diep genoeg om in de zandgrond toch aan wat water te komen.

Ook op de plekken waar slechts enkele planten staan (hoek Turfweg en atletiekbaan), blijft het hardnekkig doorgroeien.

Ervaringen

Ervaringen

Het is voor ons onmogelijk de wortels dieper dan 40 cm weg te graven, we gaan ervan uit dat door het hoog frequent plukken we de plant uitputten. Een proces dat enkele jaren zal duren.

Parameters voor de groei zijn: voedselrijke bodem; vochtigheid; bezonning; temperatuur, hoe diep reiken de wortels.

We zien nauwelijks schade aan het blad veroorzaakt door insecten, dieren of schimmels.

Operationele kengetallen

Er zijn geen kosten gemaakt. Het aantal manuren circa 200.

Totale kosten

- Euro