Online handel in exotische reptielen en amfibiën brengt risico’s voor Nederlandse natuur en volksezondheid met zich mee

Exotische reptielen en amfibieën worden op grote schaal online verkocht in Nederland. Onderzoekers van de Radboud University en het Nederlands Expertise Centrum Exoten (NEC-E) waarschuwen dat een deel van deze soorten mogelijk kan overleven wanneer ze ontsnappen of worden vrijgelaten in de natuur. Voor het onderzoek analyseerden wetenschappers advertenties op Marktplaats en websites van dierenwinkels. In totaal werden 512 uitheemse reptielen- en amfibiesoorten aangetroffen in de Nederlandse online handel. Van 93 soorten denken de onderzoekers dat zij kunnen overleven in het klimaat van Noordwest-Europa. Daarnaast zijn 39 van deze soorten al eens in Nederland waargenomen in de natuur.

Volgens de onderzoekers kunnen uitheemse soorten risico’s vormen voor natuur en volksgezondheid. Sommige dieren concurreren met inheemse soorten of verspreiden ziektes. Zo is het bekend dat de Ruïnehagedis (Podarcis siculus) inheemse soorten wegconcureert en kan de Amerikaanse stierkikker (Lithobates catesbeianus) schadelijke schimmels en virussen meedragen die gevaarlijk zijn voor Europese amfibieën. Daarnaast kunnen uitheemse soorten zich soms voortplanten met inheemse soorten (hybridisatie). Het onderzoek noemt bijvoorbeeld de Italiaanse kamsalamander (Triturus carnifex), die kan kruisen met de inheemse kamsalamander (Triturus cristatus). Hierdoor kunnen genetische eigenschappen van de oorspronkelijke soort verloren gaan. Ook kunnen uitheemse soorten gevaarlijke situaties opleveren voor de openbare veiligheid. Grote bijtschildpadden (zoals Chelydra serpentina en Macrochelys temminckii) worden regelmatig losgelaten in vijvers en natuurwater en exotische slangen (zoals Vipera aspis en Crotalus spp.) komen ook in de natuur terecht.

Klimaatverandering kan de kans vergroten dat exotische soorten zich vestigen. Zachtere winters en warmere stedelijke gebieden maken Nederland geschikter voor warmteminnende reptielen en amfibieën. De onderzoekers pleiten daarom voor betere voorlichting, strengere regelgeving voor risicovolle soorten en snelle actie wanneer exotische dieren in de natuur worden aangetroffen.

Leadfoto: Charles J. Sharp, 2019 (WikiMedia Commons)