Opmars van Pampagras vormt risico voor biodiversiteit en brandveiligheid

Pampagras (Cortaderia selloana), een populaire sierplant uit Zuid-Amerika, wordt steeds vaker buiten tuinen aangetroffen. Volgens FLORON en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) vestigt de soort zich op steeds meer plekken in de Nederlandse natuur. Dat is zorgelijk, omdat Pampagras zich in andere delen van de wereld heeft ontwikkeld tot een beruchte invasieve exoot en bovendien de kans op natuurbranden kan vergroten.

Pampagras is afkomstig uit de gematigde delen van Zuid-Amerika en wordt al jarenlang als siergras toegepast vanwege de grote, decoratieve pluimen. De soort is inmiddels in veel delen van de wereld aangeplant, waaronder Europa, Noord-Amerika, Zuid-Afrika, Australië en Nieuw-Zeeland.

In verschillende van deze gebieden heeft Pampagras zich ontwikkeld tot een beruchte invasieve exoot. Ook binnen Europa neemt de zorg toe. In landen als Spanje, Portugal, Italië en Ierland vertoont de soort al invasief gedrag. In Nederland worden steeds vaker verwilderde exemplaren aangetroffen die afkomstig zijn uit tuinen of uit gedumpt tuinafval. Daarnaast zijn inmiddels meerdere populaties vastgesteld in Nederlandse duingebieden.

Pampagras vormt grote pollen en kan een hoogte bereiken van wel drie meter. De witte tot geelachtige pluimen kunnen tussen de 25 centimeter en één meter lang worden. De bladeren zijn lang, smal en voorzien van scherpe bladranden. Naast de bekende witte vorm zijn in de handel ook verschillende kleurvarianten en dwergvormen verkrijgbaar.

Zaadvorming vindt in de praktijk vooral plaats wanneer planten met verschillende typen bloemen dicht bij elkaar groeien. Zelfbestuiving vindt amper plaats. Daarnaast kan Pampagras zich gemakkelijk verspreiden vanuit weggegooid tuinafval, waaruit nieuwe planten kunnen ontstaan.

De lichte zaden van Pampagras worden gemakkelijk door de wind verspreid. Hierdoor kan de soort zich vestigen in bermen, braakliggende terreinen, stedelijke gebieden, duinen en zelfs in nieuwe natuurgebieden.

Eenmaal gevestigd kan Pampagras dichte vegetaties vormen die inheemse plantensoorten verdringen. Daarmee vormt de soort een risico voor de biodiversiteit.

Daarnaast produceert Pampagras veel droog plantenmateriaal. Hierdoor kan de brandgevoeligheid van vegetaties toenemen. In combinatie met langere periodes van droogte en hitte als gevolg van klimaatverandering kan dit leiden tot een verhoogd risico op natuurbranden.

Een nauw verwante soort, Hoog pampagras (Cortaderia jubata), staat sinds 2019 op de Europese Unielijst van zorgwekkende invasieve uitheemse soorten. Voor soorten op deze lijst gelden strenge regels voor bezit, handel, kweek en verspreiding.

Hoog pampagras is op deze lijst geplaatst vanwege de grote ecologische schade die de soort in andere delen van de wereld veroorzaakt. Omdat Pampagras elders eveneens een sterk invasief karakter laat zien, wordt volgens de auteurs de vraag steeds relevanter of ook deze soort in de toekomst op de Unielijst zou moeten worden geplaatst.

Volgens FLORON en de NVWA is het belangrijk om nieuwe vestigingen van Pampagras zo snel mogelijk te verwijderen. Vroege ingrepen kunnen voorkomen dat de soort zich verder verspreidt en in de toekomst grotere problemen veroorzaakt.

Om de verspreiding van Pampagras goed in beeld te houden, roepen FLORON en de NVWA inwoners op om waarnemingen door te geven via de app VERA of Waarneming.nl. Gedumpt tuinafval kan worden gemeld via de BuitenBeter-app, zodat terreinbeheerders het materiaal snel kunnen verwijderen en verdere verspreiding van Pampagras kan worden voorkomen.

Klik hier voor de originele bron

Leadfoto: Eurico Zimbres, Wikimedia Commons, 2007